«Όρθιος, στιβαρός και περήφανος» - Η εξαφάνιση και ο θάνατος του καθηγητή Λιαντίνη

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google

Ήταν αρχές Ιουνίου του 1998 όταν η εξαφάνιση ενός αναπληρωτή καθηγητή της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών θα συγκλόνιζε το πανελλήνιο. Για πολλά χρόνια, ένα πέπλο μυστηρίου είχε σκεπάσει τα τελευταία ίχνη του καθηγητή και ένα γράμμα που είχε αφήσει στην κόρη του δημιουργούσε ακόμη μεγαλύτερα ερωτήματα.

Αυτός ήταν ο αείμνηστος Δημήτρης Λιαντίνης. Ένας πανεπιστημιακός, φιλόσοφος, ποιητής, συγγραφέας και μεταφραστής, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συγγραφέας εννέα βιβλίων με φιλοσοφικό και παιδαγωγικό περιεχόμενο. Ένας αγνός λάτρης της Αρχαίας Ελλάδας και της φιλοσοφίας, στην οποία αφιέρωσε όλη του τη ζωή.

Ποιος ήταν ο Δημήτρης Λιαντίνης

Ο Δημήτρης Λιαντίνης, με ρίζες από τη Λιαντίνα Λακωνίας, γεννήθηκε στις 23 Ιουλίου 1942 στο κοντινό χωριό Πολοβίτσα. Ήταν γιος του Θεόδωρου και της Πολυτίμης Νικολακάκου και μεγάλωσε μαζί με τα δύο αδέλφια του, τον μεγαλύτερο Γιώργο και τον δίδυμο αδελφό του, Στέφανο. Το 1979 αποφάσισε να αλλάξει το επώνυμό του σε «Λιαντίνης», τιμώντας τον τόπο καταγωγής της οικογένειας.

Φοίτησε στο εξατάξιο Γυμνάσιο Σπάρτης και στη συνέχεια σπούδασε Φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, απ’ όπου αποφοίτησε το 1966. Εμβάθυνε στις κλασικές σπουδές και την ανθρωπολογία και εργάστηκε αρχικά ως φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση στους Μολάους Λακωνίας (1968-70).

Το 1970 εγκαταστάθηκε στο Μόναχο για δύο χρόνια, όπου σπούδασε γερμανική γλώσσα, ενώ παράλληλα δίδασκε στο ελληνικό σχολείο της Otto Gesellschaft. Εκεί συνέχισε και τις προσωπικές του μελέτες στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Υπήρξε επίσης μέλος του σωματείου «Οδύσσεια», που υποστήριζε την καύση των νεκρών.

Με την επιστροφή του στην Ελλάδα υπηρέτησε ξανά στη Μέση Εκπαίδευση, στις Θεσπιές Βοιωτίας και αργότερα στη Θήβα. Το 1975 εντάχθηκε στο Εργαστήριο Παιδαγωγικής του Πανεπιστημίου Αθηνών ως βοηθός, μια πορεία που τον οδήγησε σταδιακά στη θέση του αναπληρωτή καθηγητή. Το 1978 αναγορεύτηκε διδάκτορας με άριστα, με διατριβή για την παρουσία του ελληνικού πνεύματος στις «Ελεγείες του Duino» του Ρίλκε. Κατά το ακαδημαϊκό έτος 1978-79 βρέθηκε στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης για περαιτέρω φιλοσοφικές σπουδές, ενώ δίδασκε και στο ελληνικό σχολείο του Λουντβιχσχάφεν.

Παράλληλα με το διδακτικό έργο στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, δίδαξε στο Μαράσλειο Διδασκαλείο, σε ΠΕΚ και στη Σχολή Αστυνομίας. Συγγραφικά, άφησε πίσω του εννέα βιβλία με φιλοσοφικό και παιδαγωγικό περιεχόμενο και μετέφρασε στα ελληνικά το έργο του Νίτσε «Ίδε ο Άνθρωπος».

Το 1973 παντρεύτηκε τη Νικολίτσα Γεωργοπούλου, μετέπειτα ομότιμη καθηγήτρια Κοινωνικής Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μαζί απέκτησαν μία κόρη, τη Διοτίμα, η οποία ακολούθησε τον ακαδημαϊκό δρόμο των γονιών της και επίσης διδάσκει στο Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας.

Το όνομα Διοτίμα θεωρείται ιδιαίτερα σπάνιο και παραπέμπει στην αρχαιότητα. Σύμφωνα με την παράδοση, επρόκειτο για ιέρεια από τη Μαντίνεια και σοφή γυναίκα, η οποία φέρεται να τέλεσε τον καθαρμό των Αθηναίων μετά τον λοιμό του 429 π.Χ.

Στο έργο του Πλάτωνα «Συμπόσιον», ο Σωκράτης αναφέρεται στη Διοτίμα ως τη δασκάλα του στις ιδέες για τον έρωτα, τον οποίο περιγράφει ως δύναμη που ωθεί τον άνθρωπο προς το ωραίο και το αληθινό. Ο Πρόκλος την κατατάσσει στους πυθαγορικούς στοχαστές. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν η Διοτίμα υπήρξε ιστορικό πρόσωπο ή αν αποτελεί λογοτεχνική σύλληψη του Πλάτωνα.

Η εξαφάνιση του καθηγητή και η κινητοποίηση των Αρχών

Όλα όσα συνέβησαν το καλοκαίρι του 1998 με τον Δημήτρη Λιαντίνη συγκλόνησαν το πανελλήνιο. Στις αρχές Ιουνίου του ίδιου έτους εξαφανίστηκε, αφήνοντας πίσω του σημείωμα προς την κόρη του, στο οποίο ουσιαστικά προανήγγειλε ότι θα έβαζε τέλος στη ζωή του.

Το γεγονός απασχόλησε έντονα τα μέσα ενημέρωσης της εποχής, καθώς έγινε άμεσα πρώτο θέμα σε όλα. Οι Αρχές προχώρησαν σε εκτεταμένες έρευνες για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς όμως να καταφέρουν να εντοπίσουν κανένα ίχνος του.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τη Δευτέρα 1η Ιουνίου 1998 ο καθηγητής φέρεται να έθεσε σε εφαρμογή ένα σχέδιο που είχε προετοιμάσει από καιρό. Στόχος του ήταν να απομακρυνθεί από την οικογένεια και το περιβάλλον του, αφήνοντας το σώμα του στον Ταΰγετο. Η σύζυγός του, Νικολίτσα Γεωργοπούλου, εντόπισε την επιστολή που είχε αφήσει και απευθυνόταν στην κόρη τους, Διοτίμα.

Όταν τη διάβασε, σοκαρίστηκε. Επικοινώνησε αμέσως με τη Διοτίμα, η οποία είχε παντρευτεί και ζούσε στο Χαλάνδρι με τον σύζυγό της, καθώς και με συγγενικά πρόσωπα της οικογένειας. Ακολούθησαν έρευνες στον Ταΰγετο, οι οποίες όμως δεν έφεραν κανένα αποτέλεσμα, ενώ οι αναζητήσεις συνεχίστηκαν και τις επόμενες ημέρες χωρίς επιτυχία.

Η σύζυγος του Λιαντίνη επικοινώνησε με τον δημοσιογράφο Πάνο Σόμπολο, ο οποίος τότε εργαζόταν στην ΕΡΤ, ζητώντας βοήθεια και δημοσιοποίηση της υπόθεσης. Ο ίδιος μετέβη στο σπίτι της οικογένειας στην Κηφισιά και πήρε συνέντευξη από τη Νικολίτσα Γεωργοπούλου, η οποία μεταδόθηκε από τα δελτία ειδήσεων της δημόσιας τηλεόρασης. Ωστόσο, το περιεχόμενο της επιστολής προς τη Διοτίμα άφηνε ελάχιστα περιθώρια αμφιβολίας για την εξέλιξη της υπόθεσης.

Όλα τα στοιχεία οδηγούσαν στο συμπέρασμα ότι ο Λιαντίνης είχε κατευθυνθεί στον Ταΰγετο με σκοπό να δώσει τέλος στη ζωή του. Εκείνες τις ημέρες, η σύζυγός του είχε παραχωρήσει συνέντευξη στον «Αδέσμευτο Τύπο» του Δημήτρη Ρίζου, στην οποία ανέφερε χαρακτηριστικά: «Το κουβέντιαζε κάθε μέρα μαζί μου, αλλά δεν ήξερα ποτέ ότι θα το έκανε. Δέχομαι την πράξη του, γι’ αυτό δεν θα φορέσω μαύρα, ούτε θα τον θρηνήσω. Ο θάνατος του καθενός είναι προσωπική υπόθεση. Είχα καταλάβει ακόμα και τον τόπο που θα εκτελέσει την πράξη του».

Το τελευταίο γράμμα

Το γράμμα που άφησε πίσω του ο Δημήτρης Λιαντίνης απευθυνόταν στην κόρη του, Διοτίμα. Ήταν ο αποχαιρετισμός του προς αυτή, καθώς ο καθηγητής απέφυγε να συναντήσει τη κόρη του για να της μιλήσει για την απόφαση του και να την αποχαιρετήσει. Γνώριζε ότι θα ήταν μια πολύ δύσκολη στιγμή για εκείνον, καθώς της είχε μεγάλη αδυναμία, αλλά και εξίσου δύσκολη για αυτή.

Επίσης, καθώς γνώριζε καλά τη γυναίκα του και της αδυναμίες της, ήξερε ότι το γράμμα αυτό θα έβλεπε κάποτε το φως της δημοσιότητας. Έτσι, άφησε πίσω του ένα έξοχο κείμενο, άκρως διαφωτιστικό.

Το γράμμα του:

«Διοτίμα μου,

Φεύγω αυτοθέλητα. Αφανίζομαι όρθιος, στιβαρός και περήφανος. Ετοίμασα τούτη την ώρα βήμα- βήμα ολόκληρη τη ζωή μου, που υπήρξε πολλά πράγματα, αλλά πάνω από όλα εστάθηκε μια προσεκτική μελέτη θανάτου. Τώρα που ανοίγω τα χέρια μου και μέσα τους συντρίβω τον κόσμο, είμαι κατάφορτος με αισθήματα επιδοκιμασίας και κατάφασης.

Πεθαίνω υγιής στο σώμα και στο μυαλό, όσο καθαρό είναι το νωπό χιόνι στα όρη και το επεξεργασμένο γαλάζιο διαμάντι.

Να ζήσεις απλά, σεμνόπρεπα, και τίμια, όπως σε δίδαξα. Να θυμάσαι ότι έρχουνται χαλεποί καιροί για τις νέες γενεές. Και είναι άδικο και μεγάλο παράξενο να χαρίζεται τέτοιο το δώρο της ζωής στους ανθρώπους, και οι πλείστοι να ζούνε μέσα στη ζάλη αυτού του αστείου παραλογισμού.

Η τελευταία μου πράξη έχει το νόημα της διαμαρτύρησης για το κακό που ετοιμάζουμε εμείς οι ενήλικοι στις αθώες νέες γενεές που έρχουνται. Ζούμε τη ζωή μας τρώγοντας τις σάρκες τους. Ένα κακό αβυσσαλέο στη φρίκη του. Η λύπη μου γι’ αυτό το έγκλημα με σκοτώνει.

Να φροντίσεις να κλείσεις με τα χέρια σου τα μάτια της γιαγιάς Πολυτίμης, όταν πεθάνει. Αγάπησα πολλούς ανθρώπους. Αλλά περισσότερο τρεις. Το φίλο μου Αντώνη Δανασσή, τον αδερφοποιτό μου Δημήτρη Τρομπούκη, και τον Παναγιώταρο το συγγενή μου, γιο και πατέρα του Ηρακλή.

Κάποια στοιχεία από το αρχείο μου το κρατά ως ιδιοκτησία ο Ηλίας Αναγνώστου.

Να αγαπάς τη μανούλα ως την τελευταία της ώρα. Υπήρξε ένας υπέροχος άνθρωπος για μένα, για σένα, και για τους άλλους. Όμως γεννήθηκε με μοίρα. Γιατί της ορίστηκε το σπάνιο, να λάβει σύντροφο στη ζωή της όχι απλά έναν άντρα, αλλά τον ποταμό και τον άνεμο. Το γράμμα του αποχαιρετισμού που της έγραψα το παίρνω μαζί μου.

Σας αφήνω εσένα, τη μανούλα και το Διγενή, το σπίτι μου δηλαδή, που του στάθηκα στύλος και στέμμα, Γκέμμα πες, σε υψηλούς βαθμούς ποιότητας και τάξης. Στην μεγαλύτερη δυνατή αρνητική εντροπία. Να σώζετε αυτή τη σωφροσύνη και αυτή την τιμή. Θα δοκιμάσω να πορευτώ τον ακριβό θάνατο του Οιδίποδα. Αν όμως δεν αντέξω να υψωθώ στην ανδρεία που αξιώνει αυτός ο τρόπος, και ευρεθεί ο νεκρός μου σε τόπο όχι ασφαλή, να φροντίσεις με τη μανούλα και το Διγενή, να τον κάψετε σε ένα αποτεφρωτήριο της Ευρώπης.

Έζησα έρημος και ισχυρός.
Λιαντίνης»

7 χρόνια άκαρπων ερευνών για τον Λιαντίνη

Οι αρχές μόλις ενημερώθηκαν για την εξαφάνιση, ξεκίνησαν εκτεταμένες έρευνες σε διάφορα σημεία. Ελικόπτερα πραγματοποίησαν συνεχείς πτήσεις πάνω από τον Ταΰγετο, «σαρώνοντας» το βουνό από τους πρόποδες έως τις κορυφές του, ενώ στις επιχειρήσεις συμμετείχαν άνδρες της Πυροσβεστικής, μονάδες της ΕΜΑΚ, ορειβάτες, κάτοικοι της περιοχής αλλά και φίλοι του αγνοούμενου. Παράλληλα, έρευνες έγιναν και στο εξοχικό της οικογένειας στις Κεχριές Κορινθίας, χωρίς να εντοπιστεί κανένα ίχνος του καθηγητή.

Κατά καιρούς εμφανίστηκαν διάφορες αναφορές για πιθανές θεάσεις του Λιαντίνη, είτε στον Ταΰγετο είτε σε άλλα σημεία, οι οποίες όμως δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ. Ακόμη πιο ακραίες φήμες έκαναν λόγο για φυγή στο εξωτερικό ή για ζωή σε κάποιο μέρος μαζί με γυναίκα, σενάρια που δεν είχαν καμία βάση.

Η μοναδική μαρτυρία που θεωρήθηκε αξιόπιστη προήλθε από τον ταξιτζή Κώστα Τσούνη, τον τελευταίο άνθρωπο που τον είδε ζωντανό. Σύμφωνα με την κατάθεσή του, ο Λιαντίνης είχε μεταβεί με το δικό του αυτοκίνητο στη Σπάρτη και το είχε αφήσει εκεί με γεμάτο ρεζερβουάρ. Στη συνέχεια επιβιβάστηκε στο ταξί του Τσούνη, όπως είχε συμβεί και άλλες φορές στο παρελθόν, και μεταφέρθηκε στο καταφύγιο του Ταϋγέτου, περίπου 22 χιλιόμετρα μακριά.

Τις προηγούμενες φορές ο οδηγός τον περίμενε και τον επέστρεφε στη Σπάρτη. Ωστόσο, την 1η Ιουνίου 1998, λίγο μετά τις 2 το μεσημέρι, ο Λιαντίνης του ζήτησε να αποχωρήσει, επικαλούμενος συνάντηση με Γερμανούς ορειβάτες, και ξεκίνησε πεζός προς το μονοπάτι που οδηγεί στην κορυφή του Ταϋγέτου και στον Προφήτη Ηλία, σε υψόμετρο 2.407 μέτρων.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία, αφού πλήρωσε τη διαδρομή, ζήτησε από τον οδηγό να κάνουν ένα τσιγάρο μαζί. Όταν εκείνος απάντησε πως δεν καπνίζει, ο Λιαντίνης του είπε «δεν πειράζει, κάνε μου παρέα» και κάπνισε σιωπηλός το τελευταίο τσιγάρο της ζωής του. Αυτή θεωρείται και η τελευταία καταγεγραμμένη εικόνα και συνομιλία του.

4 Ιουλίου 2005: Το τέλος του μαρτυρίου της οικογένειας

Στις 4 Ιουλίου 2005 όλα τελείωσαν, όταν εντοπίστηκαν τα οστά του Δημήτρη Λιαντίνη. Η υπόδειξη για το σημείο προήλθε από τον συγγενή και στενό φίλο του, Παναγιώτη Νικολακάκο, γνωστό ως «Παναγιώταρος», όπως τον αποκαλούσε ο ίδιος ο καθηγητής.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, ο Λιαντίνης είχε εμπιστευθεί στον Παναγιώταρο τόσο το μυστικό του όσο και το ακριβές σημείο όπου σκόπευε να δώσει τέλος στη ζωή του, ζητώντας του όμως να μην αποκαλύψει τίποτα για επτά χρόνια. Ο φίλος του τήρησε την υπόσχεσή του και, όταν συμπληρώθηκε η επταετία από την εξαφάνιση, ενημέρωσε τη σύζυγο και την κόρη του καθηγητή για όσα γνώριζε.

Έτσι, στις 4 Ιουλίου 2005, ο Παναγιώταρος, η κόρη του Διοτίμα και ο σύζυγός της Μάρκος Διγενής ανέβηκαν στον Ταΰγετο και, έπειτα από περίπου δύο ώρες πεζοπορίας, έφτασαν στο σημείο που από τότε αποκαλείται «η τρύπα του Λιαντίνη», στην περιοχή Πόρτες.

Εκεί, ο Παναγιώταρος απομάκρυνε δύο πέτρες και εντόπισε μια μπετόβεργα που είχε τοποθετηθεί ως στήριγμα. Στη συνέχεια διακρίθηκε τμήμα ανθρώπινου οστού. Κάλεσε τη Διοτίμα να πλησιάσει και εκείνη φώτισε το σημείο με φακό. Αρχικά παρέμεινε ψύχραιμη, όμως στη συνέχεια, όταν αναγνώρισε προσωπικά αντικείμενα όπως τον φακό και το στυλό του πατέρα της, κατέρρευσε και κάθισε σε κοντινή πέτρα, ξεσπώντας σε κλάματα.

Ο Μάρκος Διγενής παρέμεινε σιωπηλός, ενώ και ο Παναγιώταρος συγκινήθηκε έντονα. Μετά την αρχική επιβεβαίωση, η Διοτίμα επικοινώνησε τηλεφωνικά με τη μητέρα της, λέγοντάς της ότι «βρήκαν τον σκελετό του πατέρα της». Παρά τις πρώτες ενδείξεις, η μητέρα της διατήρησε επιφυλάξεις, θεωρώντας ότι η ανεύρεση οστών δεν αποτελούσε οριστική απόδειξη ταυτότητας.

Η Διοτίμα, ωστόσο, επέμεινε, αναφέροντας ότι στο σημείο βρέθηκαν προσωπικά αντικείμενα του πατέρα της. Η μητέρα της συνέστησε να αποχωρήσουν από το βουνό και να περιμένουν επίσημη εξέταση από ειδικό.

Την επόμενη ημέρα πραγματοποιήθηκε νέα αυτοψία στο σημείο, παρουσία ανθρωπολόγου. Μετά από επιτόπια εξέταση και φωτογράφιση των ευρημάτων, ο ειδικός επικοινώνησε με τη σύζυγο του Λιαντίνη, λέγοντας πως «πιθανότατα πρόκειται για τον σύζυγό της», χωρίς όμως να υπάρχει ακόμη πλήρης βεβαιότητα.

Η ταυτοποίηση δεν έγινε άμεσα αποδεκτή από τη Νικολίτσα Γεωργοπούλου, η οποία διατήρησε επιφυλάξεις. Τελικά, ενημερώθηκαν οι αστυνομικές Αρχές και στις 6 Ιουλίου 2005 οργανώθηκε επιχείρηση μεταφοράς των οστών στο Γενικό Νοσοκομείο Σπάρτης.

Στην επιχείρηση συμμετείχαν ο τότε Αστυνομικός Διευθυντής Λακωνίας Χρήστος Λυμπερέας, ιατρός του νοσοκομείου, άνδρες της ΕΜΑΚ, μέλη του Ορειβατικού Συλλόγου Σπάρτης καθώς και συγγενικά πρόσωπα του καθηγητή. Τα οστά και τα προσωπικά αντικείμενα που βρέθηκαν στο σημείο μεταφέρθηκαν στη Σπάρτη για περαιτέρω εξέταση.

Η ταυτοποίηση του σκελετού

Την επόμενη ημέρα τα οστά μεταφέρθηκαν στην Αθήνα μέσα σε σάκο με την ένδειξη «οστά αγνώστου ανδρός», καθώς δεν είχε ακόμη επιβεβαιωθεί η ταυτότητά τους. Τα αντικείμενα που βρέθηκαν στο σημείο οδηγήθηκαν για εξέταση στην Εγκληματολογική Υπηρεσία.

Οι πρώτες εκτιμήσεις ειδικών, μεταξύ αυτών και του ιατροδικαστή Φίλιππου Κουτσάφτη, έκαναν λόγο για μεγάλη πιθανότητα να πρόκειται για τον Λιαντίνη, τονίζοντας ωστόσο ότι η επιβεβαίωση έπρεπε να προκύψει εργαστηριακά μέσω DNA. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν δείγματα από στενά συγγενικά του πρόσωπα.

Εντυπωσιακό εύρημα αποτέλεσαν υπολείμματα μηνιγγικών συνδέσμων στο κρανίο, κάτι που αποδόθηκε στις ιδιαίτερες συνθήκες του σημείου, καθώς η σπηλιά βρίσκεται σε μεγάλο υψόμετρο με χαμηλές θερμοκρασίες για μεγάλο μέρος του χρόνου.

Η τελική εργαστηριακή ανάλυση επιβεβαίωσε ότι ο σκελετός ανήκε πράγματι στον Δημήτρη Λιαντίνη, ενώ την ταυτοποίηση επιβεβαίωσε και οδοντίατρός του, αναγνωρίζοντας τις οδοντιατρικές εργασίες που είχαν γίνει.

Ως προς την αιτία θανάτου, δεν προέκυψαν σαφή ιατροδικαστικά ευρήματα που να οδηγούν σε συγκεκριμένο συμπέρασμα, με την επίσημη έκθεση να την καταγράφει ως αδιευκρίνιστη. Ωστόσο, κοντά στα οστά εντοπίστηκαν μεταξύ άλλων τρία άδεια κουτιά φαρμάκου Hipnosedon, στοιχείο που έχει οδηγήσει σε εκτιμήσεις περί πιθανής λήψης μεγάλης ποσότητας δισκίων.

Στον χώρο βρέθηκαν επίσης σύριγγα, αμπούλες καλίου, απόδειξη φαρμακείου, διπλωμένη ελληνική σημαία, μπουκάλι κρασιού και άλλα προσωπικά αντικείμενα.

Η σύζυγός του επέλεξε τελικά να μην ταφεί στον Ταΰγετο, αλλά στις Κεχριές Κορινθίας, σε έναν λιτό τάφο κοντά στο εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος.

Φωτογραφίες και πληροφορίες: liantinis.org

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google